Amakuru acukumbuye kandi yizewe
Amakuru Nyamukuru

OVPR ifite intego yo guteza imbere uburenganzira bwo gutanga ibitekerezo

 

Abanyamakuru n’abanyamategeko bari bitabiriye inama nyunguranabitekerezo

Umuryngo ushinzwe kureberera abanyantegenke no kubahesha uburenganizra mu buryo bw’amategeko (OVPR) ufite intego ro guteza imbere uburenganizra bwa muntu no gufasha abakora itangazamakuru kumenya uburenganzira bwabo bwo gutanga ibitekerezo no kubona amakuru nka zimwe mu mbogamizi bahura nazo mu kazi kabo ka buri munsi.

Nk’uko bisobanurwa na Me Bikotwa Bruce, Perezida w’umuryango OVPR, ngo uyu muryango washinzwe mu mwaka wa 2019 n’inzobere z’abanyamategeko mu rweego rwo kurengera abanyantegenke bakabona  uburenganzira bagenerwa n’amategeko.

Yagarutse ku mpamvu z’inama nyunguranabitekerezo yahuje abanyamakuru n’abanyamategeko igamije kuganira ku bushakashatsi bwakozwe na OVPR ku bijyanye n’imikorere y’itangazamakuru ku banyamwuga n’abatari abanyamwuga bakoresha imbuga nkoranyamabaga.

Yagize ati “Uyu muryango wacu ugamije guherekeza no kunganira nta kiguzi abanyantegenke mu by’amategeko, gutanga amakuru ku bijyanye n’uburenganzira bw’ibanze, ubwisanzure no gutanga ibitekerezo, bijyanye n’insanganayamatsiko y’iyi inama igira iti uburenganzira bw’itangazamakuru mu gutanga ibitekerezo.

Me Bikotwa asobanura ko impamvu y’iyi nama ari ukurebera hamwe imbogamizi zigaragara mu mwuga w’itangazamakuru, kurebera hamwe uburyo bwo kwisuzuma ubwabo bagamije gutanga amakuru yizewe n’ibibazo bahura nabyo mu gihe babazwa ku makosa bakoze.

Garuka Christian nk’umushakashatsi, yagarutse ku bushakashatsi bwakozwe ku itegeko ryo kubona amakuru ku bashinzwe kuyatara no kuiyatangaza, aho abagera kuri 60%  batazi itegeko rijyanye no gusaba amakuru naho abagera kuri 70% bo bahura n’ibibazo mu gihe bagiye gusaba amakuru.

Muri ubu bushakashatsi, Garuka Christian asanga hakiri imbogamizi zo kugera ku makuru ku bashinzwe kuyatara no kuyatangaza, bityo agasaba inzego bireba gukurikirana ko izo mbogamizi zavanwaho bityo abanyamakuru bagahabwa amakuru bitabagoye, kuko nabo batanga umusanzu mu kubaka igihugu.

Ubushakashatsi bwagaragaje ko abanyamakuru bahura n’imbogamizi mu murimo wabo wa buri munsi wo gutara amakuru ku mpamvu za bamwe muri bo zo kutamenya amategeko n’amabwiriza abarengera.

Mbungiramihigo Peacemaker wari uhagarariye Urwego rw’igihugu rw’imiyoborere (RGB) nawe yagarutse ku itegeko  ryo mu mwaka wa 2013 rijyanye no kubona ndetse no gusaba amakuru ku bashinzwe kuyatara no kuyatangaza.

Yagize ati “Iri tegeko rirengera abanayamakuru mu gusaba no guhabwa amakuru rimaze imyaka 12 ritowe ariko hari abatarizi ndetse hari n’abataryubahiriza kandi barizi neza, birasaba ko urubuga rwo kuvuga kuri iri tegeko rwahoraho, n’andi mashyirahamwe agafungura ibiganniro nk’ibi kugira ngo itegeko ryo gusaba no gutaga amakuru rivugweho ndetse rinakorerwe ubukanguramabaga rimenyekane.”

Abanyamakuru basanga hari igikwiye kugorwa ngo itegeko ryo kubona amakuru ryubahirizwe

Abanyamakuru banyuranye bari bitabiriye iyi nama nabo bagize icyo bavuga babona gikwiye kwitabwaho kugira ngo iri tegeko rive mu mpapuro ahubwo rijye mu bikorwa.

Umunyamakuru Uwizeyimana Marie Louise asanga hari abantu batinya gutanga amakuru atari uko batabishaka ahubwo ari ku mpamvu zo gutinya kubihanirwa n’ababayobora, bityo bagatinya gutakaza imirimo yabo.

Ati “ Hari abo usaba amakuru bakabanza kujya kubaza i bukuru kandi mu by’ukuri uwo uyasaba ubizi neza ko ayafite, ariko akajya kubaza abamukuriye kubera impungenge z’uko ayatanze atabajije umuyobora bishobora kumugiraho ingaruka zimo no gutakaza akazi kari kamutunze.”

Ku bijyanye n’ubwigenge bw’umunyamakuru, Uwizeyimana yauze ko biterwa n’ikigo umuntu akorera ndetse n’igihugu ukoreramo, kandi nawe yemera ko utagomba kwigenga kurusha ikigo ukorera cyangwa igihugu ukoreramo.

Umunyamakuru Bagiruwubusa we avuga ko iryo tegeko rihari koko kandi ryatowe kera, ariko agasanga mu bimana amakuru cyangwa babera imbogamizi iryo tegeko nta bihano bahabwa ngo abandi babonereho gutinya kubanganira abasaba amakuru.

Ku bijyanye na bamwe mu banyamakuru badakora kinyamwuga kandi ari abanyamwuga, bamwe muri bo basanga gukora itangazamakuru  kinyamwuga muri iki  gihe  isi ikataje mu iterambere ry’ikoranabuhanga bitagabura, bamwe bakaba barahisemo gukoresha imbuga  nkoranyamabaga kurusha uko bakora itanganzamakuru rishingiye ku mahame y’umwuga.

Inama nyunguranabitekerezo yateguwe na OVPR ku bufatanye n’indi miryango ndetse n’amashyirahamwe akora ku bijyanye n’ubwisanzure muri Demokarasi (NED)  ndetse n’ayakore ku bijyanye n’ uburenganzira bwa muntu (CLADHO).

Me Bikotwa Bruce (Hagati), perezida wa OVPR,  Safari  Emmanuel (i  bumoso) umuyobozi wa CLADHO, Gashema Felicien (i Buryo), Visi perezida wa OVPR

Mugisha Bénigne

Siga igitekerezo